Post-op Rehab bakım haritası
Yaygın Şikayetler
- Ameliyat sonrası eklem hareket kısıtlığı
- Kas atrofisi
- Yara izi ve yapışıklıklar
- Fonksiyonel kayıp
Tedavi Yaklaşımımız
- Cerrah protokolüne uyumlu plan
- Erken pasif/aktif hareket
- Skar mobilizasyonu
- Aşamalı yüklenme programı
Post-operatif (Ameliyat Sonrası) Rehabilitasyon
Başarılı bir ameliyatın yarısı operasyon, diğer yarısı rehabilitasyondur. Diz protezi, omurga cerrahisi, omuz, kalça veya diğer ortopedik operasyonlar sonrası uygulanan fizik tedavi programı; eklem hareketinin geri kazanılması, kas gücünün yeniden inşası, fonksiyonel bağımsızlığın sağlanması ve ameliyatın uzun vadeli başarısının belirleyicisidir.
Hangi Ameliyatlar İçin Rehabilitasyon Yapılır?
Diz Cerrahisi
- Total diz protezi (TKR)
- Ön çapraz bağ (ACL) rekonstrüksiyonu
- Menisektomi / menisküs onarımı
- Yüksek tibial osteotomi (HTO)
- Patellar realignment
Kalça Cerrahisi
- Total kalça protezi (THR)
- Kalça kırığı sonrası
- Kalça artroskopisi (FAI, labral yırtık)
Omuz Cerrahisi
- Rotator manşet onarımı
- Omuz protezi
- SLAP / labral onarımlar
- Omuz çıkık stabilizasyonu (Bankart)
Omurga Cerrahisi
- Mikro-diskektomi (lomber/servikal)
- Omurga füzyon (enstrümentasyon)
- Laminektomi
- Disk protezi
Diğer
- Aşil tendon onarımı
- El bileği (karpal tünel, kırık)
- Ayak bileği rekonstrüksiyonları
Genel Rehabilitasyon Aşamaları
1. Erken Faz (0-2 hafta) — Koruma
Cerrah protokolüne kesin uyum esastır:
- Doku iyileşmesinin korunması
- Ödem ve ağrı yönetimi
- Pasif/aktif eklem hareket açıklığı (cerrahın izin verdiği sınırlarda)
- Skar mobilizasyonu (yara iyileştikten sonra)
2. Orta Faz (2-6 hafta) — Hareket
- Aktif eklem hareketi
- İzometrik kas çalışmaları
- Yumuşak germe egzersizleri
- Yürüme/günlük aktivite eğitimi
3. İleri Faz (6-12 hafta) — Güç ve Fonksiyon
- İzotonik (yüklü) güçlendirme
- Propriyosepsiyon ve denge
- Fonksiyonel hareket örüntüleri
- Aşamalı yüklenme
4. Geri Dönüş Fazı (12+ hafta)
- Spor/iş spesifik egzersizler
- Pliometrik (uygunsa)
- Tam fonksiyonel kapasite
Cerrah-Fizyoterapist İşbirliği
Her cerrah, kendi tekniği ve hastanın durumuna göre özel bir protokol verir. Programınız:
- Ameliyatınızı yapan cerrahın yönergelerini birebir takip eder
- Cerraha periyodik geri bildirim verir
- Sorun çıkarsa cerrahla koordine olur (örn: yapışıklık, beklenen ilerlemenin gecikmesi)
Başarıyı Etkileyen Faktörler
- Erken başlangıç (genellikle ameliyat sonrası 24-48 saat)
- Programa düzenli uyum (haftalık 2-3 seans + ev egzersizleri)
- Hasta motivasyonu
- Yaş ve genel sağlık durumu
- Beslenme (protein, D vitamini)
- Uyku ve dinlenme
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu ortopedik operasyondan 24-48 saat sonra rehabilitasyon başlar — hastanede ilk basit hareket eğitimleri verilir. Klinikte yapılandırılmış program genellikle taburcu olduktan sonra 1 hafta içinde başlar. Bazı omurga ameliyatlarında 4-6 hafta beklenebilir; bu durumda cerrahınızın talimatları belirleyicidir.
İlgili Tedavi Alanları
Aynı bölge veya benzer tedavi yaklaşımı kullanılan diğer rehabilitasyon programları.
Geriatrik Rehab
65 yaş üstü bireylerde düşme önleme, denge ve kuvvet antrenmanı, sarkopeni yönetimi ve güvenli bağımsız yaşam için evde geriatrik rehabilitasyon.
RehabilitasyonBası Yarası
Bası yarası (dekübit ülseri), yatağa bağımlı hastalarda cilt ve derin dokuları tehdit eden, önlenebilir ancak ihmal edildiğinde ciddi komplikasyonlara yol açan bir durumdur. Erken müdahale ve doğru fizik tedavi protokolleriyle %80-85 oranında ilerleme engellenebilir.
RehabilitasyonLenfödem
Meme kanseri sonrası kol lenfödemi ve alt ekstremite lenfödeminde Komplet Dekonjestif Terapi (KDT) ve evde idame programı.
RehabilitasyonFibromiyalji
Fibromiyalji; yaygın kas-iskelet ağrısı, yorgunluk ve uyku bozukluğuyla seyreden kronik bir ağrı sendromudur. Evde uygulanan bireysel fizik tedavi programları; ağrı yönetimi, hareket kalitesi ve yaşam kalitesi üzerinde literatürde güçlü kanıtlarla desteklenmektedir — fizyoterapist evinize gelir, siz dışarı çıkmak zorunda kalmazsınız.
EklemOmuz Sıkışma Sendromu
Omuz sıkışma sendromu (subakromial impingement), omuz başının üstündeki dar alanda rotator manşet tendonlarının sıkışmasıyla ortaya çıkan, hareketle artan ağrı ve güçsüzlükle kendini gösteren yaygın bir kas-iskelet sorunudur. Doğru fizyoterapi programıyla hastaların %85-90'ı ameliyata gerek kalmadan iyileşebilir.
EklemDiz Artroz
Diz kireçlenmesi (gonartroz), eklem kıkırdağının zamanla aşınmasıyla oluşan, ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açan kronik bir durumdur. Fizyoterapist eşliğinde uygulanan egzersiz, manuel terapi ve hasta eğitimini kapsayan evde konservatif tedavi; literatürde vakaların büyük bölümünde ağrı azalması ve fonksiyon kazanımı sağladığı gösterilmiştir.